• Editor

Follow the winner 2018: Bart Knols over de ontwikkeling van zijn muggenval

Updated: Apr 22


Hij zou er eigenlijk maar een paar maanden heen gaan, maar inmiddels is Bart Knols na bijna twee jaar al bijna gesetteld op één van bijna 1.200 Malediven-eilandjes. Een fantastisch natuurgebied midden in de oceaan met een adembenemende flora en fauna zowel boven als onder het wateroppervlak. En dat in een aangenaam tropisch klimaat. Er zijn erger plekken om onderzoek te doen.


‘Inderdaad, het paradijs op aarde’, klinkt het via een Zoom-verbinding terwijl op de achtergrond de golven tegen het strand slaan. ‘Voorlopig ben ik hier nog niet weg. Omdat het een voorrecht is om hier te wonen, maar ook omdat ik hier een wetenschappelijk onderzoekscentrum mag leiden. Met een compleet team werken we aan verschillende projecten, volledig gericht op duurzaamheid. We zoeken bijvoorbeeld uit hoe we koraal kunnen kweken dat beter bestand is tegen het warmer wordende zeewater. We onderzoeken voedselpatronen van dieren, we brengen in kaart hoe we ecosystemen in de Malediven zo goed mogelijk kunnen beschermen. En hoe we die kennis wereldwijd kunnen toepassen.’


Muggenval

Het onderzoekscentrum wordt gefinancierd door Soneva, een organisatie die een aantal toeristische resorts op de Malediven bestiert. ‘Soneva begrijpt heel goed dat het roer om moet’, zegt Bart Knols. ‘We móeten de opwarming van de aarde stoppen en duurzamer gaan leven. Daarom investeert het bedrijf ook in duurzaamheid. Ze zijn bij mij terecht gekomen vanwege mijn onderzoek naar het milieuvriendelijk bestrijden van muggen. Ook hier veroorzaken die veel overlast. Het is vrijwel het enige minpuntje dat toeristen vermelden na hun vakantie hier. Ik krijg hier de kans om een muggenval verder te ontwikkelen, het idee waarmee ik de Marc Cornelissen Brightlands Award heb gewonnen. Aanvankelijk zou dat mijn enige project zijn op de Malediven, enkele maanden, maar dat is dus even anders gelopen. Na vier jaar tijdelijk dienstverband bij de Radboud Universiteit werd mijn contract niet verlengd en kreeg ik dit aanbod. Lang hebben we niet getwijfeld. Het is mooi om breder te kunnen werken aan duurzaamheid. Precies in de geest van Marc Cornelissen ja.’


Pesticiden

De muggenval is in principe een heel eenvoudig systeem. Muggen worden via nagebootste lichaamsgeuren met suiker en water in een val gelokt. We hebben hier op verschillende eilanden zeer succesvolle tests gedaan. Op de bewuste plekken is de populatie muggen met ruim 90 procent afgenomen. Belangrijk is dat er geen pesticiden of bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Andere insecten blijven daardoor in leven om hun cruciale rol in de bestuiving van gewassen te vervullen. We zien daardoor hogere opbrengsten van groenten en fruit in tuinen. Trek dat door naar Azië en Afrika en de winst is enorm. Minder muggen, méér voedsel. Het is een veelbelovende slag in de strijd tegen door muggen overgedragen ziekten. We zijn nu in overleg met een fabrikant die de systemen wellicht op grote schaal gaat produceren.’


Tanzania

Naast het ontwikkelen van de muggenval investeerde Bart Knols een deel van het prijzengeld van de award aan een innovatie workshop voor studenten in Tanzania, het land waar hij drie jaar woonde en werkte. ‘Twee weken lang hebben we innovatieve ideeën getoetst en een aantal beloond zodat de studenten ze ook kunnen uitvoeren. Zo hebben we in feite de award naar Afrika gebracht. De resultaten zijn prachtig. Eén jonge vrouw is met het geld een duurzame paddenstoelenkwekerij gestart, een jonge man heeft een voedselsysteem voor kippen uit vliegenlarven opgezet. Dromen die uitkomen, innovaties die ertoe doen. Wederom in de geest van Marc Cornelissen.’


Boek

Een klein deel van het prijzengeld staat nog op de bankrekening. ‘Ik wil in de Nationale Gezondheidsbibliotheek in Washington het onderzoekswerk van muggenbestrijder Fred Soper bestuderen. Er ligt daar negen meter aan persoonlijke notities en verhandelingen in de opslag die tachtig jaar oud zijn, en ik denk dat we daarin belangrijke aanwijzingen vinden die ons zullen helpen bij het uitroeien van malaria. Ik had al vorig jaar willen beginnen, maar vanwege corona was de bibliotheek gesloten. Met de informatie wil ik uiteindelijk zelf nog een boek schrijven en dat opdragen aan Marc Cornelissen. Dat gaat hopelijk nog lukken.’


Geen corona

Voorlopig heeft Bart Knols echter zijn handen vol in de Malediven waar het toerisme bloeit als nooit tevoren. ‘Hier is geen corona, iedereen wordt uitvoerig getest en mag zich daarna vrij rond bewegen op het eiland. Geen plek waar het veiliger is. Ik mis wel mijn gezin. Gelukkig mogen we reizen. De ene keer vlieg ik naar Nederland op en neer, de andere keer maakt mijn vrouw de reis. Komende zomer komt ze met onze twee kinderen wat langer. Ze studeren inmiddels en misschien kan ik hen wel overhalen om hier een jaartje te onderzoeken en te werken. Mooier kun je het niet krijgen.’


Meer informatie op www.bartknols.com

21 views